Badanie, o którym mowa (https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2024EF005567), dotyczy jedynie hipotetycznych scenariuszy – modele klimatyczne pokazują, co by się mogło stać, gdyby istniały pewne technologie i gdyby były wykorzystywane. Nie ma dowodów, że ktoś już przekształca istniejące Boeingi w broń pogodową, ani że nad Polską prowadzone są takie testy. Geoinżynieria to obszar badań, ale nie działania policyjne ani militarne w rzeczywistości.

Zdjęcie „chałkonia” to przykład viralu wygenerowanego przez sztuczną inteligencję (AI). Obraz powstał w programie do generowania grafik na podstawie poleceń tekstowych. Mimo że wygląda realistycznie, w rzeczywistości nie istnieje wypieczony koń z chałki. Trend pokazał, jak łatwo internauci mogą pomylić treści stworzone przez AI z rzeczywistością – nawet jeśli mają absurdalny charakter. To przykład manipulacji obrazem.

Fluor w odpowiednich dawkach jest bezpieczny i skuteczny – chroni zęby przed próchnicą i dlatego znalazł zastosowanie w stomatologii. Teorie o „kontroli umysłu” czy „ogłupianiu społeczeństwa” to powracająca teoria spiskowa. Zwapnienie szyszynki jest naturalnym procesem związanym ze starzeniem, a nie skutkiem fluoryzacji, a badania przywoływane w sieci często dotyczą regionów o skrajnie wysokim, naturalnym stężeniu fluoru w wodzie (np. w Chinach czy Iranie), które nie mają nic wspólnego z poziomami stosowanymi w profilaktyce. Narracja tego typu wykorzystuje straszenie toksycznością, pseudonaukowe uzasadnienia i teorie spiskowe do wzbudzania lęku wobec rutynowych działań zdrowotnych.

Nie istnieją żadne badania wskazujące, że spożywanie pomidorów powoduje uszkodzenia neuronów. Wręcz przeciwnie – liczne rzetelne badania wskazują, że likopen, naturalny antyoksydant zawarty w pomidorach, działa ochronnie na układ nerwowy i układ krążenia. Ten fake news bazuje na mechanizmach dezinformacji żywieniowej: używa terminologii naukowej („stres oksydacyjny”, „neurodegeneracja”), powołuje się na autorytet istniejącej uczelni i sugeruje nagłą zmianę dotychczasowej wiedzy, co ma wywołać sensację i niepokój konsumentów. Fake newsy żywieniowe znacząco wpływają na postrzeganie produktów i decyzje konsumenckie, często niezależnie od ich faktycznych właściwości zdrowotnych.

To technika odwoływania się do fałszywego autorytetu. Wystarczy nadać komuś tytuł „eksperta” lub pozwolić mu występować w mediach, by jego opinia nabrała wiarygodności w oczach widzów. Odbiorcy często nie weryfikują faktycznych kwalifikacji tej osoby. W ten sposób propaganda może wzmocnić przekaz, opierając go na pozornym, a nie rzeczywistym autorytecie.

Nie istnieją żadne badania Uniwersytetu Oksfordzkiego potwierdzające, że ograniczanie korzystania z mediów społecznościowych powoduje „stres oksydacyjny w mózgu”. To przykład pseudo-naukowej dezinformacji – wykorzystuje trudne pojęcie („stres oksydacyjny”), odwołuje się do prestiżowej instytucji („Oxford”), a całość brzmi naukowo i wiarygodnie, choć nie ma żadnych podstaw empirycznych. W rzeczywistości badania pokazują, że nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych wiąże się z ryzykiem pogorszenia zdrowia psychicznego, a rozsądne ograniczenia mogą być korzystne.

Twierdzenie, że dezinformacja naukowa wynika wyłącznie z mediów społecznościowych, jest zbyt uproszczone. Choć social media niewątpliwie przyspieszają rozprzestrzenianie się treści pseudonaukowych, to źródła problemu sięgają głębiej i dotyczą samego funkcjonowania nauki. Jej źródła to także presja na publikowanie, błędy poznawcze naukowców i działalność pism drapieżnych. Media jedynie przyspieszają obieg takich treści. Dlatego walka z dezinformacją wymaga działań zarówno w nauce, jak i w przestrzeni medialnej.

Zespół badaczy, w tym dr Miron Kursa z UW, przeprowadził eksperymenty na szczurach, analizując aktywność ponad 2 milionów neuronów. Wyniki potwierdziły, że wspomnienia konsolidują się w wyspecjalizowanych grupach komórek nerwowych. Co ważne, naukowcy pokazali, że można wpływać na te zapisy – co otwiera drogę do nowych metod leczenia m.in. PTSD czy uzależnień.

To prawdziwe zdjęcie – Sun Cruise Resort & Yacht to istniejący od 2002 roku hotel w Korei Południowej, zbudowany na klifie i celowo zaprojektowany na wzór luksusowego statku wycieczkowego.

To prawdziwa informacja. Zespół z Wydziału Chemii UW pod kierunkiem dra Kamila Marcisza opracował nowatorskie mikrożele, które dzięki specjalnej strukturze polimerowej i przewodzącym materiałom mogą zmieniać rozmiar, reagować na impulsy elektrochemiczne oraz kontrolowanie uwalniać substancje aktywne. Badania otwierają perspektywy stworzenia inteligentnych systemów podawania leków, np. implantów lub plastrów, które dostosują dawkę do aktualnych potrzeb pacjenta.