Ogólnopolski konkurs dla studentów Fake Busters składał się z trzech etapów. Zainteresowanie wydarzeniem przeszło najśmielsze oczekiwania. Zarejestrowano 1058 uczestniczek i uczestników ze 121 uczelni, z 44 polskich miast. Te liczby najlepiej opisują skalę konkurencji w chwili zamknięcia rejestracji. Do finału dostało się 86 osób, które w grupach mierzyły się z zadaniami przygotowanymi przez organizatorów.
Zmagania rozpoczęły się o 12:00 w niedzielę, kiedy to uczestniczki i uczestnicy poinformowani zostali o zasadach i o sposobie rozwiązywania zadań. Pierwsze zadanie polegało na znalezieniu miejsca, wskazanego przez zdjęcie w wiadomości email, w którym muszą spotkać się wszyscy z danej grupy. Była to wspaniała przygoda ponieważ do ostatnich sekund osoby na hackathonie nie miały pojęcia z kim przyjdzie im współpracować w ramach grup finalistów. Następnie, podążając po wskazówkach uzyskiwanych w poszczególnych punktach, grupy przemierzały Wydział Fizyki, by uzyskać hasło DEZINFORMACJA. Po podaniu słowa-klucza przydzielano im pokój, w którym przez cały czas trwania wydarzenia opracowywali odpowiedzi na pytania merytoryczne i prezentację, która miała zaprezentować pomysł na rozwiązanie problemu „fakenewsów”. Rywalizację zamknęły obrady Komisji, która oceniła prace finalistów i podsumowała całość rywalizacji tuż przed Wielką Galą, wieńczącą wydarzenie.
– Rozpoczynając ten projekt, analizowaliśmy kształt dezinformacji opartej o naukę.Nie zdawaliśmy sobie jednak sprawy z tego, jak szerokie kręgi zatacza każda dezinformacyjna narracja rzucona na taflę przestrzeni medialnej. Ten projekt jest po to, by dać temu odpór, by poprzez zróżnicowane projekty i aktywności pokazać społeczeństwu, że każdą sensacyjną wiadomość, zbyt łatwe wytłumaczenie skomplikowanego problemu, warto i należy podać w wątpliwość – stwierdził, otwierając wydarzenie, Jacek Sztolcman, kierownik Centrum Współpracy i Dialogu UW realizującego projekt „Nauka Sprawdza”, finansowany ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Na wielkim finale Konkursu pojawili się przedstawiciele władz rektorskich i dziekańskich Uniwersytetu Warszawskiego, w tym prorektor, prof. dr hab. Ewa Krogulec, dziekan Wydziału Fizyki prof. dr hab. Wojciech Satuła, kanclerz UW Robert Grey. Nasz finał zaszczycili swoją obecnością także Sekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego dr Karolina Zioło-Pużuk, oraz Podsekretarz Stanu w MNiSW, prof. dr hab. Andrzej Szeptycki.
W trakcie gali podsumowującej cały konkurs przyznane zostały nagrody dla najlepszych uczestniczek i uczestników rywalizacji. Zadania przesłane przez uczestników oceniła Komisja Konkursowa, w składzie:
Magdalena Wilczyńska z NASK
Magdalena Barcz z PAP
Marta Struzik z PKO BP
dr Piotr Lewulis z Zespołu Merytorycznego Konkursu
Julia Puczyńska-Kraińska z Zespołu Merytorycznego Konkursu
oraz Jacek Sztolcman, kierownik Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego i pomysłodawca konkursu.
Pracom komisji przyglądał się, jako sekretarz i przedstawiciel organizatora Michał Kurzelewski. Po podsumowaniu wszystkich punktów, zdobytych przez zespoły ogłoszono wyniki.
Pierwsze miejsce zdobyli:
Tomasz Bukowski, Magdalena Perkowska, Jarosław Nosko, Maksymilian Połomski, Alicja Kijak, Kinga Ledwoń, Julia Sidwa, Deniz Celik, Sofiya Yurkevych.
W grupie, która zdobyła drugie miejsce, znaleźli się:
Wiktoria Kaliszewska, Kinga Grudzień, Dominik Godlewski, Dawid Trela, Cezary Cieślak, Zuzanna Pietrasik, Maja Chlipała, Mateusz Sekuła i Jan Urbański.
Komisja przyznała także wyróżnienie, za innowacyjne podejście do promowania edukacji w celu przeciwdziałania dezinformacji, dla grupy w składzie:
Bartosz Bizański, Cezary Błażejewski, Vukmir Dawtian, Wojciech Dylewski, Nadia Gill, Maria Kamińska, Małgorzata Karczmarczyk-Godlewska, Maria Turbak oraz Krzysztof Wróblewski.
Nagrody to 2000 zł dla każdej zwyciężczyni i każdego zwycięzcy oraz po 1000 zł dla osób z grupy, która zajęła drugie miejsce. To jednak nie wszystko. Do nagród finansowych dojdą też staże i praktyki – w ważnych instytucjach państwowych oraz spółkach Skarbu Państwa. Wśród partnerów konkursu są ABW, NASK, NIK, PAP oraz PKO BP.
Natomiast wszystkie osoby uczestniczące zdobyły bezcenną wiedzę i nabyły nowe umiejętności, które będą mogły wykorzystać w przyszłości, wzmacniając społeczną odporność na dezinformację.
W trakcie wydarzenia przedstawiono także plany na przyszłość. Druga edycja Fake Busters rozpocznie się 16 listopada 2026 r. Do tego czasu na stronie naukasprawdza.uw.edu.pl będzie można zapoznać się z vademecum, które przedstawia metody i narzędzia stosowane do samodzielnego analizowania treści pod kątem dezinformacji.
